2.Не 'взаг – нæ фидæн PDF Печать E-mail
Добавил(а) Administrator   
19.02.11 15:16

                Иу, дыууæ æмæ æртæ мырæй (дамгъæйæ) арæзт дзырдтæ æмæ  реликттæ нал бахъæудзæн райхалын. Фæлæ куыд арæзт ысты уый хъæуы æмбарын.    Зæгъæм «дон"-ы арæзт у туаггуырæй (кослород) æмæ донгуырæй (водород). Фæлæ, «дон»-æн  ис йæхи миниуджытæ. Кæд туаггуыр  æмæ донгуыр  уæлдæфонтæ сты, уæддæр «дон»-æн та ис бынтон æндæр хими. Иппæрд ныхасæй зæгъæм, дзырд «хими» у сыгъдæг ирон ныхас «хи+ми», кæд не  'взаджы не сфидар, уæддæр. Рапырхи  Мысиры (Египет) бæстæйæ. Дзырд «Мыс+ Иры» оскуй по Иру, вспоминай Ир) тыххæй дæр ныхас уыдзæн.

Дзырдарæзт  дæр афтæ у.  Мыртæн (дамгъæтæн) ис иу Glossary Link мидис, фæлæ дыууæ, кæнæ  æртæ  мыры куы баиу  вæййынц, уæд сывзæры ног мидис.

 

Ирон æвзаг рох кæнын чи райдыдта, уыдонæн зæгъон мæхи фæлтæрдæй.  Нæ хъæуы  улæнгай  ахуыр кæнын (не надо зубрить).  Алы бон дæр иу цалдæр сыфы бакæс  дзырдуатæй.  Цы дзырд кæсыс уымæн  йæ мидис бамбар.  Æндæр ницы хъæуы.  Барæй-æнæбарæй уцы ныхас баззайы  зæрдыл.  Цалдæр хатт  куы бакæсат дзырдуат, уæдæй дæхæдæг дæр не 'рхатдзынæ,  ныхæстæн сæ  95 хайы куыд бадардзынæ  дæ зæрдыл, уый.  Зындæр бахъуыдыгæнинаг дзырдтæ арæх дæр  бакæс.  Æнæфыдæбонæй,  æнцонтæй, де  'взаг схъæздыг уыдзæн дзырдтæй.¶

«Мон»-ы  этимологи.  Мыр  «м» -æн  ис  мидистæ:  - бирæ(много); бирæтæ (множество);  æнæкæрон бирæ(бесконечность);  Дуне (Солнечная система);  дун-дуне (космос).  Æмткæй сæ мидис у дзурæг  мах цы нæ зонæм уыуыл.  Нæй нæм бæлвырд  æмæ  фаг зонындзинæдтæ.

Мыр  «н»-æн та ис мидис  - зонын;  зонынад; æмбарынад.  Дыууæ мыры  «м» æмæ»  «н» ис æмбарæн куыд «нæзонын-зонын».  Уый тыххæй  сывзæрди ахæм дзырд  «мон».  Йæ æмбæхст мидисæн ис  бамбарæн куыд  «Дуне+О+зонын, æмбарын).   Дуне дæр, дун-дуне дæр  ысты Хуыцауы конд, Хуыцауы арæзт.  Уый æмбаргæйæ адæймаджы уд свæйы  мон.  Райдайы æмбарын  Хуыцауы  сфæлдыст  хабæрттæ.  Уддæ  фосæн дæр æмæ сырддæн дæр ис, фæлæ  сын мон  суæвæн нæй.  Адæймаджы сконд  та æфтауы  уæлдай хæс.  Мон цы адæймагмæ нæй, уый у  сырдæй фыддæр.  Нæй йын цæрыны бар дæр.  Хуыцау не дæтты адæймагæн æнамонд  цардæй цæрын.  Ивгъуыд  æнусы  Уæрæсе бахаудта  азары – хицауад байстой  сæрхъæн  лæгтæ,  самадтой  тох  Хуыцауы ныхмæ.   Абон дæр ахæмтыл  ис фембæлæн . Гæрах кæнынц  сæры магъзæй. Уыдон ысты тæригъджджын  адæймæгтæ.  Хатыр сын кæнут.  Куы  дзурой  уæд  семæ  разы кæнут.  Кæд цы фæнды зыгъуыммæ зондыл хæст ысты, уæддæр нæ хистæртæ сты.  Узæлын сыл хъæуы.  Тынг  зæрдæсаст  исты.  Сæхи  аххосæй  нæ ныххаудысты уцы цъысымы.  Аххосджынтæ  дæр дзи ис, æмæ  уыдонæй та уæхи дард ласут,  хъоды гонд уæт.   Кæйдæрты  тæригъдты бацыдысты,  раст лæгты  нымыгътой.  Сæ тæригъæдтæ сæхи.

Куыд  уыныс, афтæмæй  Glossary Link этимологийы  ахадындзинадæн нæй кæрон.  

Уыдзæн ма.

Последнее обновление 15.12.13 16:46
 

Добавить комментарий

Внимание! Оставлять комментарии могут все пользователи, но только зарегистрированные пользовательи могут изменять свои комментарии.


Защитный код
Обновить

Joomla Templates by Joomlashack